ज्येष्ठ नागरिकांसाठी मोठी खुशखबर!
महाराष्ट्र सरकारने मुख्यमंत्री तीर्थ दर्शन योजना अधिक सक्षम स्वरूपात राबवण्याचा निर्णय घेतला आहे. या योजनेअंतर्गत राज्यातील ज्येष्ठ नागरिकांना देशातील प्रमुख तीर्थक्षेत्रांचे दर्शन कमी खर्चात किंवा जवळपास मोफत करता येणार आहे.
धार्मिक पर्यटनाला चालना देत असताना ज्येष्ठ नागरिकांना सुरक्षित आणि सुलभ प्रवासाची सुविधा देणे हा या योजनेचा मुख्य उद्देश आहे.
योजना काय आहे?
मुख्यमंत्री तीर्थ दर्शन योजना ही महाराष्ट्र शासनाची विशेष योजना आहे.
यामध्ये 60 वर्षांवरील नागरिकांना भारतातील प्रमुख तीर्थक्षेत्रांना भेट देण्यासाठी आर्थिक व प्रवास सहाय्य दिले जाते.
उद्दिष्ट:
- ज्येष्ठ नागरिकांना धार्मिक स्थळांचे दर्शन घडवणे
- सुरक्षित आणि नियोजित प्रवासाची सुविधा
- आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल कुटुंबांना मदत
कोणाला मिळणार लाभ?
या योजनेचा लाभ खालील नागरिकांना मिळतो:
- वय: 60 वर्षे किंवा त्याहून अधिक
- महाराष्ट्राचा कायम रहिवासी
- सर्व धर्मीय नागरिक पात्र
- कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न: ₹2.5 लाखांपेक्षा कमी
विशेष:
पती-पत्नी एकत्र अर्ज करू शकतात, त्यामुळे “बायकोला सोबत घेऊन देवदर्शन” शक्य आहे.
नवीन नियम (Latest Update 2026)
1. आरोग्य प्रमाणपत्र अनिवार्य
- सरकारी डॉक्टरांकडून फिटनेस सर्टिफिकेट आवश्यक
2. लॉटरी प्रणाली
- अर्ज जास्त आल्यास संगणकीकृत लॉटरी
- निवड पारदर्शक पद्धतीने
3. पूर्वी निवड झालेल्यांना पुन्हा संधी नाही
- आधी निवड होऊन प्रवास न केलेल्यांना पुन्हा लाभ मिळणार नाही
4. खोटी माहिती दिल्यास कायम अपात्र
- चुकीची माहिती दिल्यास कायमची बंदी
पात्रता व अपात्रता
पात्र:
- 60+ वय
- महाराष्ट्र रहिवासी
- उत्पन्न मर्यादा पूर्ण
अपात्र:
- खोटी माहिती देणारे
- पूर्वी निवड होऊन प्रवास न करणारे
आवश्यक कागदपत्रे
- आधार कार्ड
- रेशन कार्ड
- उत्पन्नाचा दाखला
- अधिवास प्रमाणपत्र / जन्म दाखला
- वैद्यकीय प्रमाणपत्र
- पासपोर्ट साईज फोटो
अर्ज प्रक्रिया (Step-by-Step)
ऑनलाईन अर्ज:
- अधिकृत पोर्टल / मोबाईल अॅपवर जा
- माहिती भरा
- कागदपत्रे अपलोड करा
ऑफलाईन सुविधा:
- सेतू केंद्र (Maha e-Seva Kendra) वर अर्ज करता येतो
- मोफत सुविधा उपलब्ध
लाभार्थी निवड प्रक्रिया
- जिल्हास्तरीय समितीद्वारे निवड
- प्रत्येक जिल्ह्याला स्वतंत्र कोटा
- जास्त अर्ज = लॉटरी प्रणाली
- प्रतीक्षा यादी तयार केली जाते
प्रवास व्यवस्था
- शासनाकडून प्रवासाची व्यवस्था
- IRCTC आणि अधिकृत पर्यटन कंपन्यांद्वारे नियोजन
- सुरक्षित व आरामदायी प्रवास
महत्वाचे नियम
- प्रवाशांनी प्रस्थान स्थळी स्वतःच्या खर्चाने पोहोचणे आवश्यक
- अतिरिक्त खर्च स्वतः करावा लागेल
- प्रवास अर्धवट सोडल्यास सरकारी मदत मिळणार नाही
योजनेचे फायदे
कमी खर्चात तीर्थयात्रा
सुरक्षित आणि नियोजित प्रवास
ज्येष्ठ नागरिकांसाठी विशेष सुविधा
पती-पत्नी एकत्र प्रवासाची संधी
मुख्यमंत्री तीर्थ दर्शन योजना 2026 ही ज्येष्ठ नागरिकांसाठी अत्यंत उपयुक्त योजना आहे.
धार्मिक श्रद्धा पूर्ण करताना आर्थिक ताण कमी करणारी ही योजना आहे.
जर तुमच्या घरात 60 वर्षांवरील व्यक्ती असतील, तर या योजनेचा नक्की लाभ घ्या.
डॉ. अमर नागरे हे मराठी डिजिटल लेखक आहेत.
ते शेती, सरकारी योजना आणि ताज्या घडामोडींवर नियमित लेखन करतात.